logo agora versie 20191114

Dé landelijke beroepsvereniging voor coördinatoren vrijwilligerswerk

Naar aanleiding van onze jubileum conferentie "Samenwerken in balans" hebben wij een persbericht verstuurd. Onderstaand kunt u ons volledig bericht lezen:

Samenwerking in balans

Hoogleraar vrijwilligerswerk Lucas Meijs:

“Laat vrijwilligers naar de RvB gaan om misstanden in de zorg aan te kaarten!”

UTRECHT – “Vrijwilligers moeten aan de bel trekken bij de Raad van Bestuur van zorginstellingen, over de gevolgen van bezuinigingen. Zij hebben het minst te verliezen.” Dat stelt hoogleraar vrijwilligerswerk Lucas Meijs.

Meijs staat bekend om zijn uitgesproken visie op de functie van vrijwilligerswerk in de samenleving. Hij deed zijn uitspraak op de conferentie van AGORA, beroepsvereniging voor coördinatoren vrijwilligerswerk, die werd gehouden ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van de organisatie. Meijs gebruikte zijn spreektijd om de toehoorders op te roepen misstanden binnen zorginstellingen aan de orde te stellen. Slecht overleg, overbelasting van vrijwilligers en betaalde kracht maar ook arbeidsverdringing zijn belangrijke punten. “Coördinatoren zien precies wat de consequenties van bezuinigingen zijn voor bewoners, voor vrijwilligers en voor professionele krachten. Zij kunnen vrijwilligers aansporen om aan de bel te trekken bij de RvB. Cliënten kunnen het niet doen, betaalde krachten riskeren hun baan. Vrijwilligers hebben het minst te verliezen. Ga het gesprek aan in het belang van de cliënten. Zeg maar dat je misschien toch maar eens bij SBS6 langs wilt gaan als er niet beter wordt overlegd over de besteding van tijd en geld.”

Een blik vrijwilligers

Conny van de Scheur, voorzitter van AGORA, licht toe: “Vrijwilligers krijgen steeds meer taken toebedeeld nu veel betaalde zorg- en welzijnstaken zijn wegbezuinigd. Daarmee zou de betaalde functie van ‘coördinator vrijwilligerswerk’, de verbindende factor tussen management en uitvoerenden, ook meer moeten worden gewaardeerd. Dat blijkt niet overal zo te zijn. Sterker nog: het lijkt erop dat veel zorginstellingen zich meer bezighouden met het beheer van hun vastgoed dan met de waardering van de inzet van vrijwilligers. Vaak wordt ervan uitgegaan dat vrijwilligers het zelfde werk zouden moeten uitvoeren als betaalde krachten, maar dan gratis. Dat misverstand levert problemen op voor zowel vrijwilligers als voor die betaalde krachten. Als coördinator vrijwilligerswerk kun je daar veel in betekenen. Daarvoor moet de Raad van Bestuur wel een andere houding aannemen dan: ‘Trek jij even een blik vrijwilligers open’. Er moet begeleiding zijn, scholing en goed overleg tussen alle partijen.” 

Ella Vogelaar: ‘Arbeidsverdringing is kabinetsbeleid’.

In het kader van die bezuinigingen lijken met name op het terrein van welzijn veel betaalde krachten worden ingewisseld door vrijwillige krachten. Ook BIG-handelingen, handelingen die vroeger uitsluitend door geschoolde en betaalde verpleegkundigen werden verricht, worden tegenwoordig vaker uitgevoerd door vrijwilligers.

Ella Vogelaar, die als voorzitter van de Nederlandse Organisatie voor Vrijwilligerswerk ook sprak op de conferentie zei: “Natuurlijk vinden we dat arbeidsverdringing verboden zou moeten worden. Zelfs als er bezuinigd moet worden. Tja… Maar het is wel kabinetsbeleid, al mag ik dat niet zeggen.” Samenwerking tussen professionele en vrijwillige krachten gaat ook om die reden vaak niet vlekkeloos. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Kunnen we dat (niet) aan vrijwilligers overlaten?’ van Loes Verplanke (UvA), dat werd gepresenteerd op de conferentie. De vrijwilliger wordt gezien als bedreiging voor de betaalde kracht. Bovendien mag nu de vrijwilliger de leuke klusjes doen: een uitje met de rolstoel, een knutselmiddag of foto’s kijken. Welzijnstaken die eerder ook wel werden uitgevoerd door betaalde krachten. Zij moeten zich nu steeds meer puur op zorgtaken richten, wat hun werk minder gevarieerd maakt.

Vrijwilligers maken het leven leuk

“Professionele krachten worden steeds vaker ingezet als een soort ‘coach’ voor vrijwilligers. Dat vinden ze niet allemaal leuk, en ze hebben er ook niet allemaal aanleg voor,” blijkt uit het onderzoek. Vrijwilligers worden daardoor vaak overvraagd. Ze beginnen vol goede moed aan een taak als koffie schenken op een knutselmiddag, maar voor ze het weten helpen ze ook met eten en wassen. “En als ze overvraagd worden zijn ze weg,” concludeert Verplanke.

De taak van de coördinator vrijwilligers is om de talenten en belangstelling van de vrijwilliger te koppelen aan de taken in een instelling of een extramurale zorgsituatie. Als dat goed lukt is het voor alle betrokken partijen plezierig: de cliënt of bewoner krijgt de aandacht waar de verpleegkundige of andere professional geen tijd meer voor heeft. De vrijwilliger doet zinvol werk waardoor hij of zij voelt iets te betekenen voor een ander. En de zorginstelling biedt haar klanten en haar personeel die meerwaarde die het leven niet alleen draaglijk maar ook nog leuk maakt. 

Brandbrief naar RvB

De ontwikkelingen rond vrijwilligers in de zorgsector baart ook beroepsvereniging voor coördinatoren vrijwilligerswerk AGORA veel zorgen. “Naar aanleiding van de betogen op onze jubileumconferentie hebben we direct besloten om een brandbrief te sturen naar de Raden van Bestuur van de grote zorginstellingen in Nederland. Daarin zullen we hen uitnodigen voor een gesprek over de positie, de belangen en de toegevoegde waarde van vrijwilligers in de zorg. Ook vrijwilligers in de extramurale zorg verdienen veel meer ondersteuning en waardering,” verklaart voorzitter Conny van de Scheur. “Wij hebben als beroepsvereniging veel ervaring met het vinden van een goede balans en een werkbare overlegstructuur tussen alle betrokken partijen. Die kennis stellen we graag beschikbaar voor een beter functionerende en hartelijkere zorg.”

blanco spacer